Canan Karatay kimdir, son açıklamalarında ne dedi?

Canan Karatay, 2 Mart 1943'te Elazığ'da doğan iç hastalıkları ve kardiyoloji profesörüdür. Geniş kitle onu 2011'de yayımlanan "Karatay Diyeti" kitabıyla tanıdı. Zeytinyağı, Türk kahvesi, kolesterol ilaçları ve gebelikteki şeker yükleme testi hakkında, Ekim 2026'nın ilk haftasında basına yansıyan sözleriyle yeniden gündeme geldi. Sözler tek bir haberde, program ve konuşma tarihi belirtilmeden aktarılıyor.

Aşağıdaki bilgiler sağlık tavsiyesi değildir. Karatay'ın sözlerini basında yer aldığı şekliyle, meslek kuruluşlarının aynı konulardaki açıklamalarını da kendi tarihleriyle aktardık.

Canan Karatay kimdir?

Canan Karatay, iç hastalıkları ve kardiyoloji alanında uzman bir Türk hekim ve akademisyendir. NTV'nin 1 Ağustos 2015 tarihli haberi de Karatay'ı iç hastalıkları ve kardiyoloji uzmanı olarak tanıtıyor. Vikipedi'deki biyografisine göre 1967'de İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni bitirdi ve 1972'de iç hastalıkları uzmanı oldu. 1972-1974 arasında İngiltere'nin Liverpool kentinde kardiyoloji eğitimi aldı.

Vikipedi'ye göre Karatay, İstanbul Bilim Üniversitesi'nin rektörlüğünü de yaptı. İlk kitabı "Karatay Diyeti" Nisan 2011'de yayımlandı ve 2018'e kadar toplam yedi kitabı çıktı. Beslenme ve ilaç kullanımı üzerine tartışılan görüşlerini geniş kitleye bu kitaplar ve televizyon programları taşıdı.

Canan Karatay Ekim 2026'da ne söyledi?

Canan Karatay'ın Ekim 2026'nın ilk haftasında basına yansıyan sözleri zeytinyağı, Türk kahvesi, kolesterol ve gebelikteki şeker yükleme testi üzerineydi. Yeniçağ'ın 4 Ekim 2026 tarihli haberine göre Karatay'ın öne çıkan sözleri şunlar:

• Zeytinyağı: "Zeytin altındır, zeytinyağı altının suyudur." Karatay, zeytinyağını yağ değil meyve suyu olarak tanımladı ve içilmesini tavsiye etti.
• Türk kahvesi: "Türk kahvesi şekeri sevmez. Şekersiz için."
• Kolesterol: Karatay, kolesterolün damarları tıkadığının hiçbir çalışmada gösterilmediğini savundu. Habere göre kolesterol ilaçları için "Alzheimer, kanser, böbrek yetersizliği, şeker hastalığı yapıyor" dedi.
• Şeker yükleme testi: Karatay, gebelikte yapılan şeker yüklemesinin bebeğin gelişimine zarar verdiğini ileri sürdü.

Bu ifadeler Karatay'ın kişisel görüşleridir. Aşağıdaki bölümlerde aynı konularda meslek kuruluşlarının ve başka hekimlerin ne dediği yer alıyor.

Kolesterol ilaçları konusunda kim ne diyor?

Karatay'ın kolesterol ilaçlarına (statinler) yönelik eleştirileri yeni değil ve Türk Kardiyoloji Derneği'nin görüşüyle çelişiyor. Dernek, 1 Aralık 2011'de düzenlediği basın toplantısında statinlerin etkili ve güvenli olduğunu açıkladı. O toplantıyı Medikal Akademi haberleştirdi.

Habere göre dönemin dernek başkanı Prof. Dr. Oktay Ergene, ilaç karşıtı açıklamalar için şunu söyledi:

Bu asılsız açıklamalar kamuoyunda büyük tedirginliğe neden oldu. Pek çok hasta, kullanmakta olduğu ilacı yarım bıraktı.

Aynı toplantıda dernek, kolesterol düzeyi ile koroner kalp hastalığı arasında güçlü bir bağ bulunduğunu ve statinlerin bu riski yüzde 30 azalttığını belirtti. Bu rakam derneğin 2011'deki beyanıdır.

Türk Kardiyoloji Derneği'nin açıklamalarına göre statinler, kandaki kolesterolü düşürerek koroner kalp hastalığı riskini azaltmak için kullanılan ilaçlardır. Derneğin Koruyucu Kardiyoloji ve Ateroskleroz Çalışma Grubu'nun 2026 yılı 1. sayı bülteninde Dr. Zafer Yalım, statin kullanımına dayanan güncel 2025 ESC ve 2026 ACC kılavuzlarını aktarıyor. Bülten yazısı Karatay'ın sözlerine verilmiş bir yanıt değil.

Şeker yükleme testi tartışması nasıl başladı?

Karatay'ın gebelikteki şeker yükleme testine itirazı en az 2015'ten beri sürüyor. NTV'nin 1 Ağustos 2015 tarihli haberine göre İstanbul Tabip Odası, testin zararlı olduğu yönündeki açıklamaları nedeniyle Karatay'a para cezası verdi.

Karşı görüşü savunan hekimler testin gebelik diyabetini saptamak için kullanıldığını söylüyor. Medikal Akademi'nin 5 Temmuz 2017 tarihli haberinde kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Op. Dr. Çiğdem Yavuz Yurtsever, testin zararlı olduğu iddialarını asılsız olarak niteledi. Yurtsever'e göre test gebeliğin 24-28. haftaları arasında yapılıyor.

Canan Karatay hangi cezaları aldı, Anayasa Mahkemesi ne karar verdi?

NTV haberlerine göre Canan Karatay, kamuoyuna yaptığı açıklamalar nedeniyle İstanbul Tabip Odası'ndan en az iki ayrı disiplin para cezası aldı. Anayasa Mahkemesi bu cezalardan birinde Karatay'ın ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. Aşağıdaki tabloda cezalar, mahkeme kararı ve meslek kuruluşu tepkisi ayrı ayrı gösteriliyor.

Tür	Tarih	Gelişme	Kaynak
Disiplin cezası	2015 (haber: 1 Ağustos 2015)	İstanbul Tabip Odası, şeker yükleme testi açıklamaları nedeniyle para cezası verdi. Haberde tutar belirtilmiyor.	NTV
Disiplin cezası	2016 programı sonrası; ceza tarihi haberde yok (haber: 1 Haziran 2023)	İstanbul Tabip Odası, beslenme ve antidepresanlar hakkındaki televizyon açıklamaları nedeniyle 1.325 lira para cezası verdi.	NTV
Mahkeme kararı	Haber: 1 Haziran 2023	Anayasa Mahkemesi, 1.325 liralık cezada ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ve 18 bin lira manevi tazminata hükmetti.	NTV
Meslek kuruluşu tepkisi	Haber: 19 Ağustos 2023	Türk Tabipleri Birliği, Karatay'ın COVID-19 aşısı hakkındaki sözlerini etik açıdan kabul edilemez buldu.	bianet

NTV'nin 1 Ağustos 2015 tarihli haberinde Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Üyesi Dr. Hüseyin Demirdizen, bu tür para cezalarının birlik üyelik aidatının 3-5 katı olabildiğini söyledi. Aynı habere göre Karatay, meslekten men edildiği yönündeki haberlerin yalan olduğunu belirtti ve hukuki işlem başlatacağını açıkladı. Vikipedi'deki biyografide ayrıca 15 günlük bir meslekten uzaklaştırma cezasından söz ediliyor. Bu ceza NTV haberlerinde yer almıyor.

NTV'nin 1 Haziran 2023 tarihli haberine göre Anayasa Mahkemesi gerekçesinde, bir bilim insanının hangi ifadeyi kullanacağını belirlemenin yargının görevi olmaması gerektiğini belirtti. Karar, Karatay'ın görüşlerinin bilimsel doğruluğu hakkında bir hüküm içermiyor. Konusu ifade özgürlüğü. Karatay'ın bu karara yanıtı incelenen kaynaklarda yer almıyor.

Türk Tabipleri Birliği ise eleştirisini sürdürdü. bianet'in 19 Ağustos 2023 tarihli haberine göre Karatay, COVID-19 aşısı olanlarda cilt döküntüsü, uyuz, zona, beyin ve kalp hastalıklarının çok arttığını öne sürdü. Birlik bu sözleri bilimsel veriye dayanmayan spekülasyon olarak niteledi. Karatay'ın ifadelerinin toplum sağlığına zarar verdiğini ve bilimsel olana güveni sarstığını açıkladı.

Karatay'ın iddialarına meslek kuruluşları ne yanıt verdi?

Karatay'ın dört konudaki iddiası ile meslek kuruluşlarının aynı konulardaki açıklamaları aşağıdaki tabloda yan yana duruyor. Açıklamaların hiçbiri Ekim 2026'daki sözlere doğrudan verilmiş bir yanıt değil. Her biri kendi tarihindeki tartışmaya ait.

Konu	Karatay'ın iddiası	Meslek kuruluşunun açıklaması	Kaynak ve tarih
Zeytinyağı	Zeytinyağı "altının suyu"dur, yağ değil meyve suyudur ve içilmelidir.	İncelenen kaynaklarda yok	İddia: Yeniçağ, 4 Ekim 2026
Kolesterol ilaçları	Kolesterol damarları tıkamaz. Kolesterol ilaçları ciddi hastalıklara yol açar.	Türk Kardiyoloji Derneği: Statinler etkili ve güvenlidir, koroner kalp hastalığı riskini yüzde 30 azaltır.	İddia: Yeniçağ, 4 Ekim 2026. Açıklama: Medikal Akademi, 1 Aralık 2011
Şeker yükleme testi	Gebelikte şeker yüklemesi bebeğin gelişimine zarar verir.	İstanbul Tabip Odası bu yöndeki açıklamalar nedeniyle para cezası verdi. Kuruluşun testin kendisiyle ilgili açıklaması incelenen kaynaklarda yok.	İddia: Yeniçağ, 4 Ekim 2026. Ceza: NTV, 1 Ağustos 2015
COVID-19 aşısı	Aşı olanlarda cilt döküntüsü, uyuz, zona, beyin ve kalp hastalıkları çok arttı.	Türk Tabipleri Birliği: Sözler spekülatiftir, bilimsel veriye dayanmaz ve toplum sağlığına zarar verir.	bianet, 19 Ağustos 2023

İlaç kullanımı, gebelik takibi veya beslenme düzeniyle ilgili her karar için doktorunuza danışın.

Sık Sorulan Sorular

Canan Karatay'ın görüşleri bilimsel olarak destekleniyor mu?

Meslek kuruluşlarının açıklamaları Canan Karatay'ın görüşlerini desteklemiyor. Türk Kardiyoloji Derneği 1 Aralık 2011'de kolesterol ilaçlarının etkili ve güvenli olduğunu açıkladı. Derneğin 2026 tarihli bülteni de statin kullanımına dayanan güncel kılavuzları aktarıyor. Türk Tabipleri Birliği, Ağustos 2023'te Karatay'ın ifadelerinin toplum sağlığına zarar verdiğini belirtti.

Anayasa Mahkemesi Canan Karatay'ın görüşlerini doğru mu buldu?

Hayır, Anayasa Mahkemesi görüşlerin doğruluğunu değerlendirmedi. NTV'nin 1 Haziran 2023 tarihli haberine göre mahkeme, Canan Karatay'a 2016'daki televizyon açıklamaları nedeniyle verilen 1.325 liralık para cezasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Karatay'a 18 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi.

Canan Karatay'ın uzmanlık alanı nedir?

Canan Karatay iç hastalıkları ve kardiyoloji profesörüdür. Vikipedi'deki biyografisine göre iç hastalıkları uzmanlığını 1972'de tamamladı, ardından 1972-1974 arasında İngiltere'nin Liverpool kentinde kardiyoloji eğitimi aldı. Aynı kaynağa göre İstanbul Bilim Üniversitesi'nin rektörlüğünü de yaptı.

Canan Karatay meslekten men edildi mi?

NTV'nin 1 Ağustos 2015 tarihli haberine göre hayır. İstanbul Tabip Odası, şeker yükleme testi açıklamaları nedeniyle Canan Karatay'a meslekten men değil, para cezası verdi. Karatay da meslekten men haberlerinin doğru olmadığını söyledi. Vikipedi'de 15 günlük bir uzaklaştırma cezasından söz ediliyor. Bu ceza NTV haberlerinde yer almıyor.

Canan Karatay zeytinyağı açıklamasını hangi programda yaptı?

Programın adı bilinmiyor. Canan Karatay'ın sözlerini aktaran Yeniçağ'ın 4 Ekim 2026 tarihli haberinde konuşmanın yapıldığı programın adı, kanalı ve yayın tarihi yer almıyor. Bu nedenle sözlerin tam bağlamı ve ne zaman söylendiği doğrulanamıyor.