Domain nedir? Ne işe yarar ve nasıl alınır? (2026)

Domain (alan adı), bir web sitesine ulaşmak için tarayıcıya yazılan, sayılardan oluşan IP adresinin yerini tutan okunabilir addır; örneğin meraklikafa.com bir domaindir. Domain, kayıt kuruluşu denen yetkili bir firma üzerinden yıllık ücretle tescil edilir. Tescil süresi .com gibi genel uzantılarda 1-10 yıl, .tr uzantılarında 1-5 yıldır.

Ekim 2026 itibarıyla alan adı almak isteyenleri ilgilendiren iki güncel gelişme var: .com uzantısının toptan fiyatı 1 Kasım 2026'da artıyor ve bir hukuk bürosu değerlendirmesine göre .tr alan adlarında düzenleme yetkisi Temmuz 2026'da el değiştirdi. Aşağıda tanımı, işleyişi, satın alma adımlarını ve bu iki değişikliği kaynaklarıyla özetledik.

Domain nedir?

Domain, internete bağlı bir sunucunun sayısal IP adresini insanların okuyup hatırlayabileceği bir ada çeviren adrestir. Türkçede alan adı olarak da geçer. Mozilla'nın geliştirici belgelerine (MDN) göre bir alan adı noktalarla ayrılmış etiketlerden oluşur ve sağdan sola okunur.

Örnek olarak blog.ornek.com adresini ele alalım. En sağdaki .com üst seviye alan adıdır (TLD, yani uzantı). Uzantının solundaki ornek ikinci seviye alan adıdır ve tescil ettirdiğiniz kısım budur. En soldaki blog ise alt alan adıdır (subdomain); MDN'e göre bir alan adını kontrol eden kişi, o adın altında farklı içerikler barındıran alt alan adları oluşturabilir.

MDN'e göre her etiket 1-63 karakter uzunluğunda olabilir, yalnızca harf, rakam ve tire içerebilir, tire ile başlayıp bitemez. Büyük-küçük harf ayrımı yoktur: Ornek.com ile ornek.com aynı adrestir.

Domain ne işe yarar?

Domain, ziyaretçilerin bir siteyi sayı dizisi ezberlemeden bulmasını sağlar ve sitenin internetteki kalıcı kimliği olur. Sunucuyu ya da barındırma (hosting) firmasını değiştirseniz bile alan adınız aynı kalır; yalnızca arkasındaki IP adresi güncellenir. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Web sitesi adresi: Blog, kurumsal site ya da e-ticaret mağazası alan adı üzerinden yayınlanır.
• Kurumsal e-posta: bilgi@ornek.com biçimindeki adresler alan adına bağlı çalışır.
• Marka koruması: Bir ad tescil edildiğinde aynı uzantıda başkası tarafından alınamaz.
• Alt alan adları: destek.ornek.com ya da magaza.ornek.com gibi bölümler tek alan adı altında açılabilir.

Alan adı tek başına bir web sitesi değildir. Sitenin dosyalarının durduğu hosting ayrı bir hizmettir; alan adı, DNS ayarlarıyla bu sunucuya yönlendirilir.

Domain nasıl çalışır?

Domain, Alan Adı Sistemi (DNS) sayesinde çalışır: DNS, yazdığınız adı sunucunun IP adresine çevirir. MDN'in anlatımına göre süreç şu sırayla işler:

1. Tarayıcıya alan adını yazarsınız.
2. Tarayıcı, adresin karşılığı olan IP'yi kendi DNS önbelleğinde arar.
3. Önbellekte yoksa bir DNS sunucusuna sorar.
4. DNS sunucusu IP adresini döndürür.
5. Tarayıcı o IP adresindeki web sunucusuna bağlanır ve sayfayı yükler.

Bu çeviri her ziyarette arka planda, kullanıcı fark etmeden gerçekleşir. Kullandığınız DNS sunucusunu değiştirmek isterseniz DNS değiştirme adımlarını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Domain uzantıları nelerdir?

Domain uzantıları iki ana gruba ayrılır: genel uzantılar (gTLD) ve ülke kodu uzantıları (ccTLD). Genel uzantılar da .com ve .net gibi eski uzantılar ile ICANN'in yeni gTLD programıyla açılan .dev, .store gibi yeni uzantılar olarak ikiye bölünür. DN Journal'ın 24 Temmuz 2026'da aktardığı Verisign Domain Name Industry Brief verilerine göre 2026'nın ikinci çeyreği sonunda dünyada toplam 401,6 milyon alan adı kaydı vardı ve bu sayı ilk kez 400 milyonu aştı.

Tablodaki rakamlar DN Journal'ın Verisign raporuna dayanan haberinden alınmıştır. Dört satırın toplamı 401,6 milyonu vermez; aradaki fark, tabloda yer almayan .org ve .info gibi diğer genel uzantılara aittir. DN Journal, yeni genel uzantıların ICANN'in 2012'de başlattığı yeni gTLD programıyla geldiğini belirtiyor.

Bazı uzantılar herkese açık değildir: MDN'e göre .gov yalnızca devlet kurumlarına, .edu yalnızca eğitim kurumlarına verilir. Yazılımcılara yönelik uzantıyı merak edenler .dev alan adının nasıl alındığını anlattığımız yazıyı okuyabilir.

Domain nasıl alınır?

Domain, kayıt kuruluşu (registrar) adı verilen yetkili firmaların sitesinden alınır: adın boşta olup olmadığı sorgulanır, süre seçilir, iletişim bilgileri girilir ve ödeme yapılır. ICANN'in ve .tr mevzuatının tarif ettiği sürece göre adımlar şöyledir:

1. Kayıt kuruluşu seçin. .com, .net gibi genel uzantılarda ICANN, doğrudan akredite bir kayıt kuruluşuyla çalışmayı öneriyor; akredite olmayan bazı firmalar bu kuruluşlardan aldıkları adları bayi olarak satıyor. .tr uzantılarında başvuru, TRABİS ile çalışan bir kayıt kuruluşu üzerinden yapılır.
2. Adı sorgulayın. Kayıt kuruluşunun arama kutusuna istediğiniz adı ve uzantıyı yazın. Ad doluysa farklı bir ad ya da uzantı deneyin.
3. Tescil süresini belirleyin. Genel uzantılarda 1-10 yıl, .tr uzantılarında 1-5 yıl arasında seçim yapılır.
4. İletişim bilgilerinizi doğru girin. İletişim bilgileriniz tescil kaydının parçası olur. Yenileme bildirimlerini alabilmeniz için bu bilgilerin güncel olması gerekir.
5. Ödemeyi tamamlayın. Ödeme onaylandığında alan adı sizin adınıza tescil edilir.
6. DNS ayarlarını yapın. Kayıt kuruluşunun panelinden alan adını hosting firmanızın ad sunucularına (nameserver) yönlendirin.

ICANN'in alan adı tescili hakkındaki sık sorulan sorular sayfasına göre tescil bilgileriniz bazı durumlarda WHOIS kayıtlarında herkese açık görünebilir; bunu istemeyenler gizlilik (privacy/proxy) hizmeti kullanabilir. Bir alan adının kime ait olduğunun nasıl sorgulandığını Whois sorgulama yazımızda anlattık.

Domain fiyatı 2026'da ne kadar?

Domain fiyatı uzantıya ve kayıt kuruluşuna göre değişir; tek bir resmî perakende fiyat yoktur. Bilinen sabit rakam toptan fiyattır: Domain Name Wire'ın 23 Nisan 2026 tarihli haberine göre Verisign, .com toptan fiyatını 1 Kasım 2026'dan itibaren yıllık 10,26 dolardan 10,97 dolara çıkarıyor.

Toptan fiyat, kayıt kuruluşunun Verisign'a ödediği tutardır; kullanıcıya yansıyan fiyat bunun üzerine eklenen payla oluşur. Aynı habere göre Verisign'ın sözleşmesi sonraki yıllarda da yıllık yüzde 7'ye kadar artışa izin veriyor ve her yıl bu oranda zam yapılırsa .com toptan fiyatı sözleşme dönemi sonunda 13,42 dolara ulaşıyor. Domain Name Wire, 1 Kasım 2026'dan önce yapılan yenilemelerin eski fiyattan işlem gördüğünü de not ediyor.

Fiyat karşılaştırırken yalnızca ilk yıl ücretine bakmak yanıltıcı olabilir. ICANN'e göre ilk kayıt ücretleri çoğu zaman promosyonludur ve yenileme ücreti daha yüksektir; kayıt kuruluşları fiyatlarını kendileri belirler. Bu nedenle .com, .net, com.tr ve .tr için güncel ilk yıl ve yenileme tutarlarını, almayı düşündüğünüz kayıt kuruluşlarının fiyat sayfalarından aynı gün içinde karşılaştırmanız gerekir.

.tr uzantılı domain nasıl alınır?

.tr uzantılı alan adları, TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) ile çalışan kayıt kuruluşları aracılığıyla alınır. com.tr, net.tr ve org.tr uzantıları belgesiz tahsis ediliyor, yani ticaret sicili ya da marka belgesi istenmiyor ve ilk başvuran adı alıyor.

İnternet Alan Adları Yönetmeliği'ne göre tahsis iki yöntemle yapılır. Belgesiz tahsiste ilk gelen alır kuralı geçerlidir ve başvurunun sisteme ulaştığı zaman damgası esas alınır. Belgeli tahsiste ise başvuru sahibinin, uzantıya özgü belgeleri sunması gerekir; gov.tr ve edu.tr gibi kuruma özel uzantılar bu gruptadır.

.tr alan adlarının yönetiminde 2026'da kurumsal bir değişiklik bildirildi. Paksoy Hukuk Bürosu'nun Ağustos 2026 tarihli değerlendirmesine göre, 31 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 7590 sayılı Kanun ile internet alan adlarına ilişkin strateji, politika ve düzenleme yetkisi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'ndan (BTK) Siber Güvenlik Başkanlığı'na devredildi. Aynı değerlendirmeye göre mevcut ikincil düzenlemeler, yenileri çıkana kadar yürürlükte kalıyor. Bu bilgi bir hukuk bürosu değerlendirmesine dayanıyor; Resmî Gazete metni ayrıca doğrulanmalıdır. TRABİS'in resmî sitesi de sistemin Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından yönetildiğini belirtiyor.

com.tr gibi ara uzantı içermeyen kısa .tr adları da (örneğin ornek.tr) tahsis ediliyor. TRABİS sayfasında anlatılan sürece göre bu adlarda önce mevcut gov.tr, org.tr, com.tr gibi alan adı sahiplerine kategori sırasıyla öncelik tanınıyor. İstediğiniz kısa adın başvuruya açık olup olmadığını bir kayıt kuruluşundan sorgulamanız gerekir.

Domain süresi dolunca ne olur?

Domain süresi dolduğunda ad hemen kaybedilmez, ancak sınırlı bir kurtarma süresi başlar. ICANN'in yenileme ve süre sonu rehberine göre genel uzantılarda 30 günlük kurtarma dönemi (Redemption Grace Period) işler; bu dönemde kayıt kuruluşu ek kurtarma ücreti isteyebilir.

Süresi dolan alan adına bağlı web sitesi ve e-posta adresleri de çalışmayı bırakır. ICANN bu nedenle bitiş tarihinin not edilmesini, otomatik yenileme kullanılıyorsa ödeme bilgilerinin güncel tutulmasını öneriyor.

Domain alırken nelere dikkat edilmeli?

Domain alırken en çok sorun çıkaran noktalar adın kendisi değil, tescil kaydındaki ve hesaptaki ayrıntılardır. Öne çıkan kontrol noktaları şunlar:

• Kayıt kuruluşu hesabı sizde mi? Pratikte alan adı üzerindeki kontrol, kayıt kuruluşu hesabını yöneten kişidedir. Siteyi bir ajans ya da tanıdık kurduysa hesabın ve giriş bilgilerinin sizde olduğundan emin olun.
• E-posta adresiniz güncel mi? ICANN, yenileme bildirimlerini alabilmek için iletişim bilgilerinin güncel tutulmasını öneriyor.
• Yenileme ücreti ne kadar? İlk yıl indirimine değil, ikinci yıldan itibaren ödenecek tutara bakın.
• Transfer koşulları neler? ICANN'e göre genel uzantılı bir alan adı, ilk tescilden 60 gün sonra başka bir kayıt kuruluşuna taşınabilir.
• Marka çakışması var mı? İnternet Alan Adları Yönetmeliği, tescilli marka ya da ticaret unvanıyla çakışan ve kötü niyetle alınan .tr adları için hakemli bir uyuşmazlık çözüm mekanizması öngörüyor.

.com almayı ya da yenilemeyi planlayanlar için yakın tarihli eşik 1 Kasım 2026'dır; bu tarihten sonra kayıt kuruluşlarının fiyat listelerinde artış görülebilir. .tr tarafında ise Paksoy'un Ağustos 2026 tarihli değerlendirmesi itibarıyla Siber Güvenlik Başkanlığı'nın yeni ikincil düzenlemeleri yayımlanmamıştı; güncel durumu TRABİS duyurularından kontrol edin. Tahsis süresi, belge koşulları ve ücretlerde değişiklik olup olmayacağı bu düzenlemelerle netleşecek. Alan adını aldıktan sonraki adım için web sitesi güvenliği yazımıza göz atabilirsiniz.